©2010 Pontian Association of Montreal, "Efxinos Pontos" - Σύλλογος Ποντίων Μοντρεάλ, "Έυξεινος Πόντος". ©1999-2010 Lefter. All Rights Reserved.

Tο έθιμο των Μωμόγερων Σε διάφορες περιοχές που οι κάτοικοί τους κατάγονται από πρόσφυγες του Πόντου (Καρυοχώρι και Πρωτοχώρι Κοζάνης, Ροδοχώρι Κομοτηνής, Καλλίφυτο και Σιταγροί Δράμας, Αριδαία Πέλλας, Κρούσσια Κιλκίς, Τρίκαλα, στην Καρδίτσα κλπ), κάθε χρόνο, την περίοδο του δωδεκαημέρου (από Χριστούγεννα έως Φώτα) αναβιώνει το έθιμο των Μωμόγερων. Μια πολύχρωμη πομπή μεταμφιεσμένων ξεχύνεται στους δρόμους, σκορπίζοντας το κέφι μέσα από το ξέσπασμα των παραδοσιακών μουσικών οργάνων, αναβιώνοντας το πανάρχαιο παραμύθι, για τη γονιμότητα της γης. Από πού όμως προέρχεται αυτό το έθιμο; Μώμος, αρχαϊκή θεότητα, ο γιος της Νύχτας και του Ύπνου, η προσωποποίηση του σαρκασμού και της ειρωνείας. Ασυγκράτητος, σκωπτικός και αθυρόστομος… Διαχέει τον εμπαιγμό, προετοιμάζοντας το θρίαμβο της αλήθειας. Μωμόγεροι, ανάγλυφοι αρχαιοελληνικές χαρακτήρες που απονέμουν τιμές στο θεό Μώμο κατά το χειμερινό ηλιοτρόπιο. Σατυρικές πομπές εκπέμπουν λατρευτικούς ύμνους στις δυνάμεις της γέννησης και της φθοράς των πραγμάτων. Ο εξευμενισμός συναντά τη διέγερση. Σκορπούν τη συμβατικότητα και παράγουν συλλογικά συναισθήματα καθώς υφαίνουν την πιο γνήσια διαδικασία αυτοπροσδιορισμού της κοινωνίας. Οι Γιορτές του Μώμου ήταν οι πανάρχαιες λατρευτικές τελετές για τη γονιμότητα της γης και το καλό του χρόνου, που σήμερα μετεξελίχθηκαν σε ένα λαϊκό σατιρικό δρώμενο ψυχαγωγικής εκτόνωσης και κοινωνικού εξαγνισμού. Είναι το αρχαιότερο από τα λαϊκά παραδοσιακά δρώμενα που αναβιώνουν σε κάθε γωνιά της ελληνικής γης. Οι “ασεβείς” γιορτές ριζώνουν στον Εύξεινο Πόντο και γίνονται λαϊκό θέατρο. Αντιστέκονται στις αδίστακτες εξουσίες. Μεταμορφώνονται. Αναβαπτίζονται στην ανεξάντλητη πηγή της λαϊκής παράδοσης.